AaBe (zonder Ce) van Tilburg

Je verwacht misschien dat hier een AaBeCe van het Tilburgs verschijnt. Vorig jaar deed Ed Schilders dat echter al met zijn publicatie 'Van Aajkes tòt Zaandkèùl'. Maar het AaBe (zonder Ce) waar ik in dit blog op duid, kan wellicht ook als 'taal van Tilburg' worden beschouwd. Want bij het noemen van het begrip 'AaBe' weten alle Tilburgers meteen waar we het over hebben: AaBe, een sterk merk.

Uit het persbericht van het TextielMuseum: Zo’n vijftig jaar geleden was de Tilburgse wollenstoffen en –dekenfabriek AaBe in heel Nederland een begrip. Iedereen had thuis wel een behaaglijke wollen deken van AaBe. Niet alleen de producten waren bekend, ook het sociaal beleid van de fabriek was decennialang een voorbeeld.
AaBe, Wollenstoffen- en Wollendeken Fabrieken wordt in 1929 door Adolf van den Bergh opgericht. Je ziet de restanten van de fabriek nog aan de Fatimastraat. AaBe beleefde economisch geweldige jaren. Zelfs in de jaren dertig die beschouwd worden als crisisjaren.  Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelt het bedrijf zich zelfs tot ‘Neerlands grootste dekenfabriek’ met bijna 1500 werknemers. Naast dekens behoren kleding- en uniformstoffen tot het assortiment. Eind jaren 1960 breken zware tijden aan. Reorganisaties, (mislukte) saneringen en ontslagen volgen. In 1978 richt het sterk verkleinde Aabe een succesvolle afdeling op, die zich richt op de productie van brandvertragende stoffen voor de vliegtuigbranche. Ook de dekens zijn niet buiten beeld. In 1996 volgt na een faillissement een doorstart die leidt tot een nieuwe naam: Aabe Textiles. In afgeslankte vorm verhuist het naar een bedrijventerrein. Slechts acht jaar later moet het definitief zijn poorten sluiten. De 38 werknemers worden ontslagen. De naam leeft echter voort in de handelsfirma AaBe Textiles Trading, die zich nog steeds met (veel) succes richt op de ontwikkeling van hoogwaardige wollen dekens.


In de tentoonstelling in het TextielMuseum komen al deze aspecten aan bod in zes thema´s: de voorgeschiedenis, AaBe vol in bedrijf 1929 – 2006, Wollen dekens, maar ook meer…, het sociale klimaat, Promotie en de AaBe gebouwen nu. De beroemde AaBe klok, dekens, stoffen, stalenboeken, ontwerpen, foto’s en films, portretten, beelden van de fabriek en nog veel meer worden uit de rijk gevulde kast van het museum gehaald.

Publieksactiviteit
Voor de expo is het TextielMuseum nog op zoek naar voorwerpen en verhalen. heb je een verhaal én een AaBe product, kom dan naar de registratiedagen in het TextielMuseum en wie weet wordt het opgenomen in de tentoonstelling AaBe, een sterk merk! Dit hoeven niet alleen dekens te zijn trouwens! Het TextielMuseum verzamelde een groot aantal objecten uit de geschiedenis van AaBe. Maar er zijn ongetwijfeld nog veel meer mooie dingen gemaakt of overgebleven uit de lange historie van de fabriek. Het museum doet daarvoor een oproep aan het publiek om voorwerpen mee te brengen en deze te voorzien van verhalen. In een registratielab fotografeert het museum de objecten en worden de verhalen toegevoegd aan het digitale ‘Geheugen van Tilburg’. De mooiste voorwerpen krijgen een plaats in de vitrine in de tentoonstellingsruimte.

De Registratiedagen vinden plaats op 29 en 30 november 2013, 18 januari 2014. 13.00 – 16.00 uur in de bibliotheek. Je ontvangt gratis entree voor het TextielMuseum. 

Op deze Facebookpagina zie je alvast enkele foto's ..
www.textielmuseum.nl

'Taal van Tilburg Dag' blijkt theater succes

Heerlijke middag met speeches en hilarische acts in de bieb

De slotmanifestatie Taal van Tilburg Dag op 16 november was snel uitverkocht. Het bleek een middag vol verleidingen. Met een tiental sprekers die binnen het kwartier hun talige punt maakten. Wederom het bewijs dat Taal echt niet saai is. Frank van Pamelen praatte en rapte de middag super vlot aan elkaar. Met optredens van een beroepsproleet, rapper, performer, stadsdichter, het Stadsmuseum, oud journalisten en professoren werden alle onderdelen van de Taal van Tilburg belicht. Hilariteit en diepgang wisselden elkaar af.



Het publiek rapte mee met Timmietex, trachtte antwoorden te geven op moeilijke Tilburgse Taal Kwiz vragen van Ferry van der Zaande, knikte instemmend terwijl Jace van de Ven het Tilburgs ABC presenteerde, lachte hartelijk om Brabo Neger, imiteerde Paul Spapens en de oude boeventaal en luisterde aandachtig naar de wetenschappelijke inzichten van de professoren Jos Swanenberg en Arnoud-Jan Bijsterveld.
De uitleg van Petra Robben van het Stadsmuseum maakte nog eens duidelijk hoe veelzijdig de Taal van Tilburg blijkt te zijn. Interessant was ook de presentatie van de CUBRA site door Ed Schilders en het afsluitende 'Taal van Tilburg gedicht' door stadsdichter Esther Porcelijn. Een ware performance. Een bijzondere samenstelling van Tilburgse Taal Iconen.

Stadsmuseum Tilburg heeft misschien een trend gezet die een mooie spin off kan genieten. Esther Porcelijn gaat literaire avonden organiseren in De NWE vorst en 013. Weer iets moois voor een breed publiek. Op onderstaande foto de hele line up, met uitzondering van TimmieTex die al richting Antwerpen voor een nieuw optreden was.





 Meer informatie over het project zie www.taalvantilburg.blogspot.com

Taal van Tilburg Dag in de media

De Taal van Tilburg Dag op 16 november was een groot succes. De zaal in de Bibliotheek Tilburg Centrum zat afgeladen vol. Het programma liep als een trein met een grote afwisseling aan onderwerpen en sprekers. Brabants Dagblad publiceerde een mooi artikel op de dag erna en Jan Loonen maakte een videoverslag. De Lokale Omroep Tilburg filmde het programma en Wilfried Scholtes / Breedveld maakte een serie foto´s.

Brabants Dagblad 17 november 2012

Filmpje van Lokale Omroep Tilburg

Videoverslag van Jan Loonen

Esther Porcelijn / Taal van Tilburg

Bron: Stadsdichtertilburg.nl

Speciaal voor de Taal van Tilburgdag maakte stadsdichter Esther Porcelijn het volgende gedicht:

Iemand ‘liket’ een filmpje op internet.
Hamasleider  als een natte dweil uit een auto gesleept.
Ik trek mijn pèkske aan voor de carnaval, het is een bananenpèkske.
Voor als de natte-dweilen-look uit het terrorfilmpje niet meer van nu is.
Je moet wat als je op sjantenelle gaat.
Natte dweilen doen het niet goed bij de ‘gasten’.

Dropshotje over mijn harige tanden en slagroom uit mijn navel.

Met de cárnaval een dansje wagen.
Er staat een man naar mij te loeren
Bert heet hij, Bert knikt en lacht ruim,
Bert is ’n goei mèns.
Pinteman vatten bij de schuimhorens.
Zuipen is voor vrouwen met baarden.

In de wereld gaat alles sneller

Mensen slepen elkaars lichamen voort
Facebook checken op de smartphone
Fucking random epic awesome as fuck
Third generation techno-memes ,epic fail.
Liked it, no just, you know, its like you troll.
I will troll the fuck out of you just,you know,
Posting some articles about stuff and shit.
Thinking it says something about my… you know...
Personality. My me, me me.

Oorlogen waaien verder,

Maar godnondedju wa is d’r veul gezèver.
En zodra ik die zachte klanken hoor
Weet ik dat de mensen meewaaien.
Een woord als: ‘leutig’ maakt alles licht,
Van goudgele pintjes en boterbloemvrouwen
Vrede zij met u. Aflaat betalen,
Van geschoren schaapjes en eikenhout.
“Sterfte? Da’s toch gewoon?
Iedereen zal d’r aan moeten geloven
Què dè betrèf.”

Warmte als oude enveloppen,

Naast kille lange I- en L- en K-vormige gebouwen
De È, ò, eu, ao, à.
Die klanken zouden versmelten tot grote
zandstenen rondbogige gotische vroeger gebouwen.
Waar witte vrouwen in lange jurken rond je dansen.
Kom dan bij mij dansen! Dans met mij!

Buiten is het koud, buiten de tong, op de tanden.

De T, je loopt tegen die harde plastic: “T” Keihard.
Dat is p’cies zo’n ding waar je niet omheen kan
Zo hèdde ge da wel met meer dingskes
Dat valt dan vies tegen ja,  maar zo gaat het.
P’cies zôn dingske.
Net als de muziek van carnaval.
Hard en draaierig.
D’r is wel iemand die je opvangt,
met een glijbaan van de: ` (‘accent grave’).
Een zachte landing.
Dà ’s altij’.

 Beter togen wij ons naar ’t café.

Beter gaan we samen, tegen de kou
In ons pèkske.
Dan lachen we wat,
Knikken we wat,
Begin ik weer over Hamas.
Zeg jij iets als: “Gôh, ja.”
En dan zeg ik: “inderdaad, erg hè?”
Dan zeg jij: “Ja, best, kei erg”
En ik: “mwa, ik begrijp het niet”
En jij: “niet alles is te begrijpen, dènk’.”
Dan rommel ik in de nootjes
En terwijl jij toekijkt
Vinden we daar onze subtekst.

 

   - Esther Porcelijn, 2012

Braboneger bij de tentoonstelling

Steven Brunswijk, alias de Braboneger, treedt op tijdens de Taal van Tilburg-dag op 16 november. In de Bibliotheek, met de tentoonstelling op de achtergrond, maakte hij dit enthousiaste promofilmpje!

Taal van Tilburg Tentoonstelling en Dag

De maand november staat de Tilburgse taal centraal in de bibliotheek aan het Koningsplein. De hele maand is er een gevoelige tentoonstelling over het Tilburgs: verrassend, grappig, verbijsterend, herkenbaar en leerzaam. Op 16 november is er een middag vol verleidingen. Met een tiental sprekers die binnen het kwartier hun talige punt moeten maken. Helaas zijn er geen kaarten meer te verkrijgen voor deze dag.

Stadsmuseum & taalcrack
Dat taal ‘egnie’ saai is, bewijst het project ‘Taal van Tilburg’. Het Stadsmuseum deed er in 2012 luchtig onderzoek naar, samen met een waaier aan (vaak serieuze) partners. Op de slotmanifestatie ‘Taal van Tilburg Dag’ laat een aantal van zich horen. Zoals de professoren Jos Swanenberg en Arnoud-Jan Bijsterveld en de schrijvers Jace van de Ven, Ed Schilders en Paul Spapens. Ook gevarieerd zijn de intermezzo’s van andere taaltalenten: Esther Porcelijn, Frank van Pamelen, Ferry van de Zaande, de Braboneger en rapper Timmietex. Uiteraard gaat het Stadsmuseum - bij monde van dialectcrack Petra Robben - in op het hoe en wat van het project.

Zien, horen & beleven
Aanleiding voor ‘Taal van Tilburg’ waren de dialectkaartjes die het Stadsmuseum kreeg van taalkenner Wil Sterenborg. Doel was een brug te slaan tussen vroeger tijden en vandaag de dag. Activiteiten waren er veel: van een tekstorgel tot stadswandelingen, van woordkaartjes tot serieus onderzoek. En de resultaten? Die mogen er zijn. Er zal op 16 november volop over gesproken worden. Bovendien is er de tentoonstelling. De hele maand november te zien, te horen en te beleven in de bibliotheek op het Koningsplein. Laat u bijpraten over de Tilburgse jongerentaal anno 2012, geniet van oude interviewfragmenten, schrik van graffititeksten, lach om de bedenksels van Tilburgse grapjassen.